Safra Kesesi ve Taşları
Genel Bakış
Safra kesesi taşları, safra kesenizde oluşabilen sertleşmiş sindirim sıvısı birikintileridir. Safra keseniz, karnınızın sağ tarafında, karaciğerinizin hemen altında bulunan küçük, armut biçimli bir organdır. Safra kesesi, ince bağırsağınıza salgılanan safra adı verilen bir sindirim sıvısı tutar.
Safra Kesesi ve Safra Taşları
Safra taşları;
Safra, karaciğerinizde üretilen ve safra kesenizde depolanan bir sindirim sıvısıdır. Yemek yediğinizde, safra keseniz kasılır ve safrayı ince bağırsağınıza (duodenum) boşaltır.
Safra taşları, bir kum tanesi kadar küçükten bir golf topu kadar büyüklüğe kadar değişir. Bazı kişilerde sadece bir safra taşı gelişirken, bazılarında aynı anda birçok safra taşı gelişir.
Safra taşlarından kaynaklanan semptomlar yaşayan kişilerde genellikle safra kesesi çıkarma ameliyatı gerekir. Herhangi bir belirti ve semptoma neden olmayan safra taşları genellikle tedaviye ihtiyaç duymaz.
Safra Kesesi Taşı Belirtileri
Safra kesesi taşları hiçbir belirti veya semptoma neden olmayabilir. Bir safra kesesi taşı bir kanala yerleşip tıkanıklığa neden olursa, ortaya çıkan belirti ve semptomlar şunları içerebilir:
Safra kesesi taşı ağrısı birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir.
Ne Zaman Doktora Görünmeli?
Sizi endişelendiren herhangi bir belirti veya semptomunuz varsa Genel Cerrahınızdan randevu alın.
Ciddi bir safra taşı komplikasyonunun belirtilerini ve semptomlarını geliştirirseniz, örneğin:
- Oturmanıza veya rahat bir pozisyon bulmanıza engel olacak kadar şiddetli karın ağrısı
- Cildinizin ve göz aklarınızın sararması (sarılık)
- Üşümeyle birlikte yüksek ateş
gibi durumlarda randevu talep edin.
Safra Kesesi Taşı Neden Olur?
Safra taşı oluşumuna neyin neden olduğu net değildir. Doktorlar safra taşlarının şu durumlarda ortaya çıkabileceğini düşünmektedir:
Safra taşlarınız çok fazla kolesterol içeriyorsa:
- Normalde safranız, karaciğeriniz tarafından atılan kolesterolü eritmek için yeterli kimyasala sahiptir.
Ancak, karaciğeriniz safranın çözebileceğinden daha fazla kolesterol atıyorsa:
- Fazla kolesterol kristallere dönüşür.
- Bu kristaller zamanla taşlara dönüşebilir.
Safranızda çok fazla bilirubin olabilir:
Bilirubin, vücudunuz kırmızı kan hücrelerini parçaladığında üretilen bir kimyasaldır.
Karaciğer sirozu, safra yolu enfeksiyonları ve bazı kan bozuklukları gibi belirli durumlar karaciğerinizin çok fazla bilirubin üretmesine neden olur.
Aşırı bilirubin safra taşı oluşumuna katkıda bulunur.
Safra keseniz doğru şekilde boşalmıyor. Safra keseniz tamamen veya yeterince sık boşalmıyorsa, safra çok yoğunlaşabilir ve safra taşı oluşumuna katkıda bulunabilir.
Safra kesesi taşı riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:
Komplikasyonlar
Safra kesesi taşlarının komplikasyonları şunları içerebilir:
Safra kesesi iltihabı. Safra kesesinin boynunda yerleşen bir safra taşı safra kesesinin iltihaplanmasına (kolesistit) neden olabilir. Kolesistit şiddetli ağrıya ve ateşe neden olabilir.
Ortak safra kanalının tıkanması. Safra kesesi taşları safra kesesinden veya karaciğerinizden ince bağırsağınıza akan safra kanallarını (kanalları) tıkayabilir. Şiddetli ağrı, sarılık ve safra kanalı enfeksiyonu meydana gelebilir.
Pankreas kanalının tıkanması. Pankreas kanalı, pankreastan geçen ve duodenuma girmeden hemen önce ortak safra kanalına bağlanan bir tüptür. Sindirime yardımcı olan pankreas suları pankreas kanalından akar.
Safra kesesi taşı pankreas kanalında tıkanıklığa neden olabilir ve bu da pankreasın iltihaplanmasına (pankreatit) yol açabilir.
